Ramazan Serisi: İslam Tarihinin Aydınlatıcı Anları

Sekizinci Bölüm

Medine Vesikası: Bir Devlet Nasıl İnşa Edilir?

Medine Vesikasını düşündüğümüzde, sadece siret kitaplarında geçen tarihi bir belgeyle değil, aksine kendini tanıyan, referansını belirleyen ve tebaası ve diğerleriyle olan ilişkisini açık ve net bir şekilde düzenleyen bir devletin bilinçli olarak tesis edildiği bir anla karşı karşıya olduğumuzu görürüz. Medine'de kurulan devlet, geçici bir coşkudan ortaya çıkmadığı gibi siyasi boşluğun sonucu da değildi; aksine belirli kaideler üzerine kurulmuştu, bu yüzden bu yeni varlığın kendini tanımlaması gerekiyordu: Kim yönetecek? Egemenlik kime ait ve referans ne olacak? Toplum içindeki ilişkiler nasıl yönetilecek?

Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem geldiğinde Medine, boş bir arazi değildi. Aksine geçmişten beri aralarında çatışmalar yaşayan Evs ve Hazrec kabilelerinin yanı sıra ekonomik ve askeri nüfuza sahip olan Yahudi kabilelerini de içeriyordu. Bu çeşitlilik, işler nezaket kurallarına veya geçici dengelere bırakılsaydı, kaosa yol açan bir reçete olabilirdi. Ancak meydana gelen şey bunun tam tersiydi: Zira toplumun bileşenleri arasındaki ilişkileri düzenleyen, liderliğin konumunu belirleyen ve egemenlik mefhumunu tesis eden bir belge hazırlanmıştı.

Medine Vesikası, yönetim çerçevesi olmayan “sembolik bir arada yaşama” olmamış, aksine egemenliğin şeriata ait olduğunu ve anlaşmazlık durumlarında referansın Allah ve Rasulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in olduğunu açıkça belirtmiştir. Bu da egemenliğin sayısal çoğunluğa veya kabile ittifaklarına değil, aksine belirli bir referansa ait olduğu anlamına gelmektedir. Aynı zamanda vesika, devlet sözleşmesine bağlı kaldıkları sürece Yahudilerin din ve mal konusundaki haklarını garanti ediyordu. Yani şerî egemenlikte netlik ve gözetimde de adalet mevcuttu.

Bir devlet, duygularla veya “birlikte yaşama” gibi genel sloganlarla inşa edilmez. İşte vesika, Medine'yi ortak olarak savunma, düşmanlara yardım etmeme ve genel nizama bağlı kalmak gibi hakları belirlediği gibi görevleri de belirlemiştir. Dolayısıyla vesikada, her bir tarafın “maslahatı” istediği şekilde yorumlamasına izin veren yasal bir boşluk yoktu. Aksine netlik, istikrarın bir unsuru olmuştu.

Çağdaş gerçekliğimize baktığımızda, birçok siyasi krizin, egemenliğin ortadan kalkması, bağımlılığın varlığı ve referansın belirsizliğinden kaynaklandığını görürüz. Anayasalar genellikle gevşek, dahası yanıltıcı bir dille yazılmış olup sanki gerçekten yöneten halkmış ve sanki kapitalistler ve elitler gerçek yöneticiler, karar vericiler ve kanun ve yasaları formüle edenler değillermiş gibi, “halkın otoritenin kaynağı olduğunu” ilan etmektedir. Dolayısıyla uluslararası dengelerin değişmesi ve ekonomik baskılarla birlikte yasalar da değişmektedir. Sonuç; sürekli kargaşa durumunun ve devletin sabit bir pusulası olmadığına dair genel hislerin ortaya çıkmasıdır.

Medine Vesikası, esnek bir şekilde idari olarak bir arada yaşama modeli olarak sunulmamıştır, aksine belirli bir kimliğe sahip olan ve açık bir akideden kaynaklanan bir devletin kuruluş bildirgesi olarak sunulmuştur. Vesikadan çıkarılacak temel ders, istikrarın geçici dengelere veya dahili güçleri ya da harici tarafları razı etmeye dayalı olmadığı, aksine ilk andan itibaren egemenlik meselesinin çözülmesine dayalı olduğudur. Medine'de, devletin kimliği belirsiz bırakılmadığı gibi tarafsız idari bir varlık olarak da sunulmamıştır; aksine İslam'a dayalı, iç ve dış ilişkileri şerî hükümlere göre düzenleyen tek bir liderlik tarafından yönetilen bir devlet olarak sunulmuştur.

Nitekim liderlik, hakkında tartışma olmayacak şekilde belirlenmiş olup egemenlik ise, kaprislere veya değişen geleneklere değil, şeriata aittir. Ayrıca siyasi, güvenlik ve mali yükümlülükler, genel akide çerçevesinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla bu açıklık sayesinde devlet çevresinden ayrışmış ve geçici uzlaşmalara dayalı kırılgan bir istikrar değil, gerçek bir istikrar inşa edebilmiştir. Zira siyasi kimliğin netliği, istikrarlı bir devletin kurulmasının ilk şartıdır; çünkü belirsizlik çatışmalara kapı aralar ve kararı hak ve batıl ölçütüne göre değil, güç dengesine bağlı bir hale getirir. Dolayısıyla kimin yönettiği ve egemenliğin kime ait olduğu sorusunu çözmek, herhangi bir gerçek kalkınma projesinin başlangıç noktasıdır.

Aynı şekilde vesika, devlet içindeki ırkların ve mezheplerin çeşitliliğinin otoritenin zayıflaması anlamına gelmediğini de ortaya koymaktadır. Nitekim Yahudiler ilk İslam Devleti’nin gölgesinde inançlarını koruyarak yaşamışlar ancak devletin egemenliğiyle çatışan paralel bir varlık olmamışlardır. Ama bugün birçok ülke, iç çatışmaların acısını çekmektedir; zira egemenlik mefhumu sarsılmıştır; çünkü dış güçler kararları etkilemekte, iç güç merkezleri hukukun üstündeymiş gibi davranmakta ve uluslararası anlaşmalar siyasi iradeyi kısıtlamaktadır.

İdeolojik bir devlet, kimliğini açıklamaktan korkmaz. Nitekim belirsizlik, çatışmadan kaçınmak için bazen uygun görünebilir ama uzun vadede daha büyük çatışmalara kapı aralar. Medine'de, egemenliğin şeriata ait olması meselesinin çözümü, “aşamanın hassasiyeti” gerekçesiyle ertelenebilirdi ancak bu olmamıştır; çünkü ilk andan itibaren beri hedef, geçici bir krizi aşmak değil, uzun vadeli istikrarı sağlamak olmuştur.

Başka bir açıdan vesika, adaletin atılan bir slogan değil, uygulanan bir sistem olduğunu göstermektedir. Nitekim bazı Yahudi kabileleri antlaşmayı bozup kritik zamanlarda devletin düşmanlarıyla ittifak kurduğunda, bu durum bir görüş ayrılığı olarak değil, aksine siyasi bir antlaşmanın ihlali olarak değerlendirilmiştir. Zira sözleşmeye saygı duymak, devlet içinde kalmanın temeli olup sözleşmeyi ihlal etmenin net sonuçları vardı. Bu da devletin, yükümlülükleri olmayan açık bir alan değil, aksine kaidelerin yönettiği siyasi bir bağ olduğunu yansıtmaktadır.

Bugün dünyada, ülkelerin egemenlik ilkelerini ilan ettiklerini ancak kararlarını dış odakların ipoteği hale getiren ekonomik veya askeri anlaşmalarla bağlantılı olduklarını görmekteyiz. Yani anayasalar yazılıyor ancak istisnai yasalar veya mali baskılar yoluyla içerikleri boşaltılıyor. Burada, imajı süslemek için yazılmış bir metin ile yönetim için gerçek bir temel olması istenen bir metin arasındaki fark ortaya çıkmaktadır.

Medine Vesikası, genel ilişkiler vesikası değil, fiili egemenliğe sahip devletin kurulduğuna dair bir beyan olmuştur. İstikrar arayan her ümmetin ihtiyacı olan şey şudur: Egemenlik mefhumunda netlik, uygulamada adalet ve bağlılıkta kararlılık. Zira kaos, sloganların yokluğundan dolayı değil, sabit bir temele dayanmadan hak ve görevleri açıkça tanımlayan bir yönetim çerçevesinin yokluğundan dolayı başlar.

Bugün Medine Vesikasını hatırlamak, geçmişe dair bir nostalji değildir, aksine standart hakkındaki bir arayıştır. Yani açık temele dayalı bir devlet nasıl inşa edilebilir? Cinsiyet, mezhep, ırk, hatta inançlar açısından çeşitlilik, kimlik çatışmasına dönüşmeden bir devlet içinde nasıl korunabilir? Egemenlik, ipotek olmadan nasıl korunabilir? Cevap, tarihi kelimesi kelimesine kopyalamakta değil, aksine onun ruhunu anlamakta ve şeriatın vacip kıldığı ve sünnetin açıkladığı hususlara bağlı kalmakta; yani temelinin ne olduğunu, meşruiyetini nereden aldığını, kimin çıkarları için çalıştığını ve hangi standarda göre yönettiğini bilen bir devlette yatmaktadır. İşte ancak o zaman gerçek istikrar başlayabilir ve devlet, çatışma alanından toplumu koruyan ve ona huzur sağlayan birleştirici bir çerçeveye dönüşebilir.

Allah'tan bize, Nübüvvet Minhacı üzere Raşidi Hilafeti bir an önce geri vermesini diliyoruz.

Hizb-ut Tahrir Mısır Vilayeti Medya Bürosu

Haber-Yorum

İran ve Lübnan’a Yönelik Saldırı, Tüm İslam Ümmetine Yönelik Bir Saldırıdır

Haber:

İran'ın resmi tahminlerine göre, ABD ve Yahudiler tarafından İran'a karşı yürütülen savaşın ilk on gününde çoğu sivil olmak üzere yaklaşık 1.250 kişi hayatını kaybetti. Aynı dönemde Lübnan'da, hükümet istatistiklerine göre çoğu sivil olmak üzere yaklaşık 700 kişi öldü ve resmi tahminlere göre ise ABD'den sadece 7 asker ve Yahudi varlığından da 19 kişi hayatını kaybetti. Buna ek olarak İran ve Lübnan'da binlerce hayati öneme sahip tesis ve yapı tahrip edildi, bu sayının kat kat fazlası kadar ev ve sivil altyapı da yıkıldı, ayrıca milyonlarca insan kasabalarından, köylerinden ve evlerinden tehcir edildi.

Yorum:

Amerika ve Yahudi varlığının İran ve Lübnan’a yönelik gerçekleştirdiği bu açık saldırı, gerçekte tüm İslam ümmetine yönelik bir saldırıdır; zira Peygamberimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in de açıkladığı gibi Müslümanlar diğer insanların dışında tek bir ümmettir. Dolayısıyla Müslümanların, kendilerine yönelik bu alçakça saldırı nedeniyle isabet eden sıkıntı ve zarara çözüm bulmaları gerekir.

Yöneticilerinin kim olduğuna bakılmaksızın İran İslami bir belde olduğu gibi Lübnan da İslami bir belde olup, halklarının çoğunluğu Müslümandır ya da kendilerini savunmanın farz olduğu zimmidirler.

Eğer Amerika ve Yahudi varlığının saldırısı durdurulmazsa bu saldırı İran ve Lübnan sınırlarında durmayacak, aksine tüm Müslüman ülkeleri kapsayacak şekilde yayılacak ve genişleyecektir; zira Netanyahu, bu saldırıyla Ortadoğu'nun çehresini değiştireceğini ve Müslümanları boyun eğdirip ülkelerine zorla el koymak yoluyla kendi varlığını bölgenin her yerinde büyük bir bölgesel güç ve diğer konularda da küresel bir güç haline getireceğini açıkça söylemiştir. Peki bunun ardından Müslümanlar daha neyi beklemektedirler?!

Düşmanların ağzından çıkan açıklamalar, bölgeye hegemonya dayatma, bölge ülkelerini güç yoluyla kontrol etme ve onları kendi çıkarlarına uygun şekilde yeniden düzenleme konusunda gayet açıktır.

Bu saldırı sırasında Batı'ya ne kadar bağlı olduklarını ne kadar zayıf, alçak ve aşağılık olduklarını kanıtlayan bu yöneticileri artık kaldırıp atmanın zamanı gelmiştir; zira onların, efendilerinin sadece küçük memurları oldukları ve onların adına vekaleten yönetimi yürüttükleri ortaya çıkmıştır.

Bu, ümmetin düşmanlarının ülkesine yönelik gerçekleştirdiği ve kan döküp canlarını aldıkları, kadınları ve çocukları öldürdükleri, evlerini ve yaşam alanlarını yıktıkları, insanları yerinden edip sürgün ettikleri, namuslarına ve onurlarına tecavüz ettikleri ilk saldırı değildir; ama özellikle bu faziletli ayda, huzur ve onurlu bir yaşamın tüm anlamları onların elinden alınmıştır.

Evet, bu ilk saldırı değildir ve sömürgeci kafire tabi olan bu yöneticiler iktidarda kaldıkları ve insanlar da onlara boyun eğip ihanetlerine karşı sessiz kaldıkları sürece sonuncusu da olmayacaktır.

Bu nedenle -hangi ülkede olursa olsun- her Müslümanın en büyük kaygısının ve en önemli önceliklerinin, bu suçlu yöneticilerden kurtulmak, İslam’ın yönetimini en önemli talep haline getirmek için çalışmak ve mevcut yönetim sistemlerini devirmek ve bunların enkazı üzerine İslam Devleti'ni, yani Raşidi Hilafeti kurmak için çaba sarfetmek olması gerekir.

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Ahmed El-Hutvânî

Tunus Vilayeti:

Ramazan Akşam Semineri

“Uluslararası Antlaşmalar — Bir Örnek Olarak Hudeybiye Antlaşması”

Hizb ut Tahrir Tunus Vilayeti Merkezi İletişim Komitesi, “Uluslararası Antlaşmalar — Bir Örnek Olarak Hudeybiye Antlaşması” başlıklı bir Ramazan akşam semineri düzenledi. Etkinlik, 8 Mart 2026 Pazar günü saat 16.00’da (Tunus saati) başkent Tunus’taki Konferans Merkezi’nde gerçekleştirildi. Program, Kur’an-ı Kerim’den ayetlerin güzel bir tilavetiyle başladı.

Ardından Üstad Abdulrauf el-Amri bir konuşma yaptı. Konuşmasına, Müslüman beldelerinde siyasetin ve kamu işlerinin yönetiminin artık İslami şer’î hükümlere göre yürütülmediğini açıklayarak başladı. Müslüman Ümmetin şu anda kendi akidesinden kaynaklanan İslami ilkeye değil, ondan farklı bir ilkenin hâkimiyeti ve kontrolü altında bulunduğunu belirtti.

Ayrıca Müslüman dünyasındaki her bir ülkenin uluslararası ilişkilerini, tamamen dış güçlerin dayattığı çıkarlar doğrultusunda düzenlediğini ifade etti. Uluslararası düzende meydana gelen değişimlere de değinerek, artık ne Güvenlik Konseyi’nin, ne Birleşmiş Milletler’in ne de insan hakları kavramının gerçek bir ağırlığı ya da otoritesi kaldığını söyledi. Bunun yerine bugün Amerika Birleşik Devletleri’nin, küresel hâkimiyetini pekiştirmek amacıyla Çin, Rusya ve Avrupa Birliği gibi diğer büyük güçleri kendi politikaları çerçevesine dâhil etmeye çalıştığını ileri sürdü.

Müslüman beldelerindeki yöneticilerin ise bu jeopolitik denklem içerisinde ne bağımsız bir görüşe, ne bir duruşa ne de gerçek bir karar alma gücüne sahip olduklarını vurguladı. Bunun açık bir örneği olarak da “Filistin meselesi”ni gösterdi. Ona göre Başkan Trump bu meseleyi adeta kendi masasına koymuş, kararlar ve hükümler verirken diğer herkes onun emirlerine boyun eğmiş durumdadır.

Ayrıca Müslüman yöneticilerin, “Sykes-Picot kafesleri” (yani ulus-devlet sistemi) içinde büyük küresel güçlerle yaptıkları açık veya gizli tüm anlaşmaların, yalnızca ümmeti boyunduruk altına almak ve sömürgeci kâfirin hâkimiyetini dayatmak için yapıldığını ifade etti. Daha da tehlikelisi, Müslüman topraklarının Amerika için stratejik bir rezerv hâline gelme riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Yani doğal zenginlikler, askeri üsler, garnizonlar, limanlar, havaalanları ve diğer güç unsurlarının tamamının Amerikan dış politikasına hizmet edecek şekilde kullanılabileceğini belirtti.

Konuşmasının sonunda ise Müslümanlarla gayrimüslimler arasında yapılacak her türlü anlaşmanın mutlaka Allah’ın Kitabı ve Resulü’nün Sünneti’nden çıkarılan İslami şer’î hükümlere göre düzenlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu bağlamda, etkinliğin de ana konusu olan Hudeybiye Antlaşması’nı örnek gösterdi. Bu antlaşma, hicretin altıncı yılında Allah’ın Resulü’nün (Sallallahu aleyhi ve sellem) liderliğindeki İslam Devleti ile onun muhatapları olan Kureyş kâfirleri arasında yapılmış uluslararası bir anlaşmaydı.

Bu antlaşmanın şartları İslami hükümlere aykırı değildi ve uzun vadede İslam’ın ve Müslümanların çıkarlarına hizmet eden sonuçlar doğurdu. Bunlar arasında Kureyş’in yeni kurulan İslam devletini tanıması —ki bu durum daha sonra büyük güçlerle mücadele edebilmesini sağlamıştır— ve Allah’ın Müslümanlara nasip ettiği zaferler yer almaktadır. Bunlara Mekke’nin fethi, Arap Yarımadası’ndaki Yahudi varlıklarının yenilgiye uğratılması ve Müslümanların elde ettiği diğer başarılar örnek olarak verilebilir.

Dolayısıyla bugün Müslümanlarla kâfirler arasında yapılan antlaşmaları İslam hukukunun terazisinde tarttığımızda, bunların geçersiz antlaşmalar olduğunu ve iptal edilip reddedilmeleri gerektiğini görürüz. Ancak bunun gerçekleşmesi, Müslümanları birleştiren bir imamın varlığıyla mümkündür; yani kendisine biat edilen ve İslam ümmetini yeniden “insanlık için çıkarılmış en hayırlı ümmet” konumuna yükselten bir liderle.

Pazar, 19 Ramazan 1447 H - 8 Mart 2026 M

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi Temsilcisi

• 
• 
• 
•  

İlgili Linkler:

Hizb-ut Tahrir / Tunus Vilayeti Resmi Websitesi
Hizb-ut Tahrir / Tunus Vilayeti Tahrir Dergisi Resmi Sitesi
Hizb-ut Tahrir / Tunus Vilayeti Tahrir Dergisi Facebook Sayfası