چهارشنبه, ۱۳ صَفر ۱۴۴۲هـ| ۲۰۲۰/۰۹/۳۰م
ساعت: مدینه منوره
Menu
القائمة الرئيسية
القائمة الرئيسية

رسول الله صلی الله علیه وسلم ته سپکاوی د هېرولو نه دی

خبر

د ترکیې په استانبول کې د فاتح په ساراچن نومي پارک کې، د حزب التحریر ولایه ـ ترکیه له خوا (رسول الله صلی الله علیه وسلم ته سپکاوی د هېرولو نه دی) تر عنوان لاندې، کنفرانس نیول شوی و. دغه کنفرانس د جمعي له لمانځه وروسته تر سره شو او په سلګونو مسلمانانو ګډون پکې کړی وو. په یاد کنفرانس کې د کرونا ویروس له کبله طبي سپارښتنې هم په پام کې نیول شوې وې.

تبصره

که مو یاد وي، په ۲۰۱۵م، کې هم فرانسوي مجلې شارلي عبدو، رسول الله صلی الله علیه وسلم ته د سپکاوي په موخه د هغه الله صلی الله علیه وسلم عکسونه خپاره کړي وو. یوه ورځ مخکې له دې چې دغه عکسونه د دوی له خوا تایید شول، فرانسوي مجلې یاد عکسونه راوړي وو او په اسلامي نړۍ کې یې پر وړاندې سختې نیوکې وشوې. اوس یو ځل بیا پنځه کاله وروسته دغه عمل ترسره کېږي. په همدغه وخت کې د مجلې اېډېټ کوونکي مشر وویل؛ چې هېڅکله به هم له دغه کار څخه لاس وانخلي. دا ډېره درودوونکې نه ده، چې د ټول اسلامي امت په کچه موږ د خپلو ارزښتونو پوښتنه ونه شو کولای؟ یوه پېړۍ کېږي چې موږ له دا ډول ستونزو سره لاس او ګرېوان یو او نشو کولای له خپلو ارزښتونو دفاع وکړو. دلیل یې د اسلامي خاورو د چارواکو له چوپ پاتې کېدو پرته بل څه نه دي. همدغه چوپتیا ده چې کفارو ته جرات ورکوي، تر څو زموږ ارزښتونو ته سپکاوی وکړي.

د مسلمانانو عاموژنه پټیږي او یا هم ښکېلاکګر هڅه کوي، چې د دغو ظلمونو پړه پر اسلام او اسلامي ارزښتونو ورواچوي. زموږ چارواکي له شک پرته، لاندې دوه کارونه ترسره کوي؛ لومړی: دوی محکوموي. دویم: پر نړیواله ټولنه غږ کوي، دغه مسئله وڅيړي. زموږ پیغمبر صلی الله علیه وسلم ته سپکاوی کېږي او زموږ چارواکي یې یوازې په خبرو محکوموي، ځکه چې د الله سبحانه وتعالی دښمنان په دې پوهېږي، چې د مسلمانانو د چارواکو یوازې محکومول زده دي.

دا سمه نه ده، زما ګرانو وروڼو غواړم له تاسو یوه پوښتنه وکړم: ایا زموږ هغه چارواکي کولای شي چې له ښکېلاکګرو کفارو سره ښې نږدې، استراتيژیکې او دوستانه اړیکې جوړې کړي؟  نو زموږ رهبر رسول الله صلی الله علیه وسلم هم د دوی عاجزي بیان کړې ده.

ایا هغه چارواکي چې د پاریس په کوڅو کې له کفارو سره لاس په لاس ګرځي او په هر ځای کې یې دوی ته ورین تندي نیولي وي، کولای شي له اسلام او اسلامي ارزښتونو دفاع وکړي؟ نه هېڅکله هم نه، ځینې وخت سخت محکومول د دوی لپاره لوی کار دی. ایا هغه چارواکي چې د الله سبحانه وتعالی د رضا لپاره له کفارو نفرت هم نه شي کولای، له مسلمانانو سره همدردي وکړي؟

دا ښکاره خبره ده، چې رسول الله صلی علیه وسلم ته سپکاوی به یوازې په محکومولو سره پای ته ونه رسېږي. له اسلامي ارزښتونو یوازې په وینا دفاع نه شي کېدلی. بلکې یوازې راشده خلافت به وکولی شي چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم ژوند ته ارزښت ورکړي او الله سبحانه وتعالی او د هغه رسول ته سپکاوی، ختم کړي. دغه سپکاوي به یوازې د راشده خلافت په بیا تاسیس سره ودرول شي، چې دغه خلافت به بیا هېڅکله هم د مسلمانانو او اسلامي ارزښتونه د اوسني وخت په شان قربانی نه کړي. هغه وخت به دوی ته د اوسنیو له غرب سره د اسیرو چارواکو په شان ځواب نه ورکول کېږي، بلکې د سلطان سلیمان او دویم سلطان عبدالحمید په شان به سمدستي خپل پوځونه برابر کړي او د دغو کړنو ځوابونه به ورکوي. اې فرانسې زموږ د پوځونو د قدمونو غږ به لومړی تاسې واورئ او خپل ځان به وپېژنئ، ځکه چې خلافت د مسلمانانو د سپر نوم دی او مسلمانان د هغه تر شا ساتل کېږي او جهاد کوي. 

اې کفارو! کله چې دغه نظام تر تاسو پورې راورسېږي، نو قرآن موږ ته ویلي، چې کفار د اسلام پروړاندې له هغه نفرت او کرکې، زیات نفرت او کرکه لري، چې په ژبه یې ښکاره کوي. په بل ځای کې الله سبحانه وتعالی فرمایي:

﴿قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَٓاءُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ اَكْبَرُ﴾ [عمران: ۱۱۸]

ژباړه: کوم نفرت چې دوی له اسلام سره په خوله ښکاره کوي، په زړونو کې یې له هغې هم زیات دی. موږ به تاسو ته ستاسو ګناه ډېره ښه واضح کړو، که تاسو دلیل وغوښت.

په بل ځای کې قران موږ ته اشاره کړې ده:

﴿قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمِهَادُ﴾[عمران: ۱۲]

ژباړه: هغو کسانو ته ووایه چې اېمان نه راوړي؛  تاسو به په دوزخ کې یو ځای سره راټول کړای شئ او په یوه ډېر بد ځای کې به پرېښودل شئ.

تاسو به هېڅکله هم د اسلام پر وړاندې له برید او دښمنۍ لاس وانخلئ. خو په دې پوه شئ چې موږ به هم تر خپل اخري نفس پورې له تاسو سره جګړه وکړو. موږ به هېڅکله هم تاسو ته اجازه درنکړو، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ته سپکاوی وکړئ. په حقیقت کې موږ د دغه رسول امت یو، چې تل يې د ظلم، پروړاندې مقاومت او له کفارو سره حساب او کتاب کړی دی.

اې الله سبحانه وتعالی ته خو یو ځل بیا موږ ته د نبوت پر منهج راشده خلافت رانصیب کړې، داسې یو خلیفه راکړې، چې په ریښتیا له الله سبحانه وتعالی څخه وېره ولري، نه له کفارو څخه او داسې چارواکي راباندې حاکم کړې، چې کفارو ته په ژبه نه بلکې د پوځونو په ګوزار ځواب ورکړي.

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر ته

لیکوال: عبدالله امام اغلو

 

د مطلب ادامه...

لبنان په کړکیچ کې

  • خپور شوی په سیاسي

د اګېسټ په ۴مه د سې شنبې په ورځ د بیروت بندري ښار یوې لويې چاودنې ویجاړ کړ. دغې چاودنې لږ تر لږه ۲سوه کسان ووژل او تر  ۶زرو  زیات یې ټپیان کړل، په سلګونو خلک یې بي کوره او ورک کړل او په زرګونو کورونه یې له خاورو سره خاورې کړل.

دغې لويې چاودنې د ۱۰کیلومترو په شعاع کې ویجاړي رامنځته کړه او ۱۶۰کیلومتره ليري په قبرس کې احساس شوه. دغې چاودنې چې ټول ښار یې ولړزاوه د هیروشیما د اټومي بم تر چاودنې وروسته دویمه درجه لویه چاودنه وه، چې د لړزې څپې یې د ۵،۴ ریکټر په کچه ځمکه وښوروله.

د زیانمنو خلکو شمېر په زیاتیدو دی او ښار تر تصور زیات زیانمن شوی دی. په سلګونو خلک لا هم تر خاورو لاندې دي او کورنۍ یې په بې صبرۍ سره د خپلو خپلوانو په لټه کې دي، خلک تر ډېره د ورکو شوو کسانو د موندلو لپاره له ټولنیزو رسنیو څخه کار اخلي.

روغتونونه وران شوي، بېړني خدمات تر سخت فشار لاندې دي او د بیروت اوسیدونکي محدودو روغتیایې خدماتو ته لاسرسی لري. روغتیایي سکتور لا له وړاندې د کرونا وبا  سره په مبارزه کې ښکېل و او په ټوله کې دا خدمات د پانګونې له کمښت سره مخ دي.

دغه راز د خواړو قحطي رامنځته شوې او د خوړور په نرخونو کې لوړوالی لیدل کېږي،  ځکه دا بندر نه یوازې دا چې د خوراکي توکو د واردولو یوازینۍ لار وه، بلکې دا ځای د ښار د زیاتو خوراکي توکو ساتنځای هم و.

همدارنګه ډېر خلک به خپلې دندې او د عایدو سرچینې له لاسه ورکړي، ډېرې کورنۍ به د بیوزلۍ له جدي خطر سره مخ شي او که ښوونځي په میاشتو وتړل شي د ماشومانو زده کړې به په شدیده توګه اغېزمنې شي.

دغه چاودنه ډېره لویه وه او مرخېړي (سمارق) ته ورته بڼه یې درلوده،  تر لومړۍ چاودنې سمدستي وروسته وشوه. په ظاهره  دواړې چاودنې په لوړه کچه چاودېدونکو ۲۷۵۰ ټنه امونیم نایتریتو له امله رامنځ ته شوې چې په بې پرا شکل د بندر په زېرمتون کې ځاي پر ځاي شوي ول.

 ویل کېږي چې د نایتریتو چاودنه د نژدې اور له کبله را منځته شوې، خو جزیات ډېر نه دي روښانه شوي، خو په پراخه توګه داسې فکر کېږي، چي چاودېدونکو توکو په حزب الله پوري اړه درلوده. د لبنان له دولت سره ډېرې نژدې اړیکې لري. دا توکي د نورو کیمیاوي موادو له لویو زېرمو سره ډېر نژدي ایښودل شوي وو.

دا د یوه دولت څرګنده ناکامي ښیي، چي په دومره زیاته کچه اور اخیستونکي کیمیاوي مواد او چاودېدونکي توکي د نژدې ۷ میلیونه نفوس لرونکی ښار، د یوه بوخت بندر په زړه کې زېرمه کوي. دا له عقل څخه لیري کار دی او دا په مطلق ډول د حاکمې ډلې او حکومتولۍ د ناسم مدیریت بېلګه ده.

که موږ په لبنان کې د فساد د تاریخ اوږدې مخینې ته وګورو، جووته به شي چې والیانو او د بانکونو مشرانو په خاینانه ډول، لیره دې ته پرېښوده چې په تېر کال کې د ډالر پر وړاندې ۴زرو ته راکښته شي، په داسې حال کې چې په تېرو کلونو کې د لیرې نرخ د ډالرو پر وړاندې ۱۵۰۰ و.

د هېواد مالي پالیسي پخپله د دې لامل شوې، چې لیره د ډالرو په مقابل کې کمزورې شي. د دې تګلارې له مخې د دولت په خزانه کې د خپلو اتباعو په قیمت ډالر ساتل شوي، چې خلک اړ شوي له کمزوره کېدونکې لیرې سره مبارزه وکړي. دا کار د دې لامل شوی چې پانګوال خپلې پیسې د مارکېټونو پر ځای په  بانکونو کې کېږدي او په دې ډول د خلکو د لا بې‌وزله کولو او د بډایو د لا شتمنولو ناوړه سلسله دوام لري.

د ملت د اقتصاد د ناوړه مدیریت اصلي رېښه د بیړني حل په مفکوره کې ده، چې له نړیوال بانک څخه یې میلیونونه ډالر د پور او بسپنې په نوم اخيستي. د دې پر ځای باید د ثبات او دوامداره پرمختګ لپاره د خپلو خلکو له مټو او طبعي سرچینو څخه استفاده شوې وای. له دې څخه جوتېږي چې داخلي فساد د حاکمې طبقې له لوري خپور شوی؛ هغه چې د تش په نامه ډیموکراتیکو ټاکنو څخه د ناقص پانګوال نظام د پنځولو لپاره کار اخلي.

دا ټول د فاسد ذهنیت غفلت او ناوړه نه بښونکې رهبرۍ پایله ده، چي د لبنان دولت یې اصلي مسوول دی او د دې فاجعې له امله ډېر بې ګناه خلک زیمانمن شوي دي.   

د فرانسې ولسمشر د پخواني استعماري دود په ډول په چټکۍ سره ځان د پېښې ځای ته ورساوه، له شک پرته ده ځان د لبنان ساتونکی ګاڼه، چې فرانسوي حاکمیت ته تر لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته بیا په ۱۹۴۳م کې تر خپلواکۍ پورې سپارل شوی و.

هغه د ویجاړې شوې سیمې څخه د لیدنې پر مهال خپل ملاتړ اعلان کړ، ان یوې ښځې ته یې وویل «موږ دلته ستاسي ددولت لپاره نه یو راغلي، موږ دلته ستاسي لپاره راغلي یو» مکرون زیاته کړه، چې دی به په سپتمبر کې بیا را ستون شي او پر رهبرانو یې غږ وکړ، چې له خپلو خلکو سره یو ټولنیز تړون ته ورسېږي. ده وویل «اوسنی نظام د خلکو باور نور له ځانه سره نه لري.» دغه راز ژمنه يې وکړه، چې د لبنان د تعلیمي نظام ملاتړ به وکړي، چې د کرونا وبا او اقتصادي بحران له امله زیانمن شوی دی.

څومره خپلواکي! خلکو ته په وینا کې د داسې دولت پر ضد د ولسمشر مکرون پیغور، چې په خپله خوښه د ده سیمه ییزو او اقتصادي موخو ته کار کوي، دا مانا لري چې لبناني ولسمشر عون او د ده ټوله کابینه د دوی د پخواني استعماري بادار مطلق لاسپوڅي او مزدوران دي.

د لبنان حالت له ګاونډۍ سوریې او نورو ټولو اسلامي هېوادونو سره کوم توپیر نه لري. د تشې خپلواکۍ تر عنوان لاندې دا هېوادونه په سیاسي او اقتصادي ډول د نړیوالو بنسټونو له لوري، چې د استعمارګرو قوتونو په نیابت کار کوي، اشغال دي. دوی غواړي، چې دغه وړوکی خو ستراتیژیک ملت د هغه چا د موخو او پروژو قرباني شي، چې لا هم غواړي د مسلمانانو هر ډول یووالی او قوت له منځه یوسي.

اوسمهال د لبنان ملت د قدرت خلا ته لوېدلی او د پخوا په څېر بیا هم د لبنان خلک دي، چې د ګډوډۍ او بې ثباتۍ له امله ډېر ځورېږي. الله سبحانه وتعالی دې د دوی سختۍ اسانه کړي او سیاسي حالت دې په داسې ډول ورغوي، چې اسلام د شام او نورو سیمو لپاره بیان کړی دی.

﴿وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ﴾(النور:۵۵)

ژباړه: الله سبحانه وتعالی ستاسو له هغو کسانو سره چې ایمان راوړي او ښه عملونه وکړي، وعده کړې ده چې هغوی په ځمکه کې هماغه شان خلیفه ګان وګرځوي، لکه چې له هغو څخه مخکې تېر شوي خلک یې ګرځولي وو. د هغو لپاره به هغه دین پر قوي بنسټونو ودروي، چې الله سبحانه وتعالی ورته خوښ کړی دی. د هغو د وېرې (اوسنی) حالت به په امن ورته بدل کړي. هغوی دې زما بنده ګي کوي او زما سره دې کوم شی نه شریکوي. څوک چې له دې وروسته کفر غوره کړي، نو همداسې کسان فاسقان دي.

 

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر ته

لیکواله: ملیحه حسن

د مطلب ادامه...

د حزب الحتریر مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګه؛ روښانه نور او د حق لوړ اواز!

خبر

د قرغېزستان ملي امنیت ځواکونو د۲۰۲۰م د جولای په ۲۷مه، اته کسه مسلمانانې ښځې، په نارین ښار کې له حزب التحریر سره د اړیکو په تور ونيولې. له دې ډلې ارونوفا ارکينجول او بایتبیک کېزې محبت په بند محکومې شوې. د حزب التحریر مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګې، د اګېسټ په ۲۱مه د قرغېزستان له طاغوتي نظام څخه، د هغوی د ژر خوشې کېدو او د مسلمانو ښځو پر وړاندې د وحشت پای ته رسولو په پار (د مومنو ښځو ډارول نور بس دي) تر عنوان لاندې لاریون پیل کړ او د الله سبحانه وتعالی په فضل او رحمت زموږ دوې مسلمانې خویندې د ۲۰۲۰م د سپټمبر په پنځمه بېرته خوشې شوې.

تبصره

اوسمهال د ګڼو تمایلاتو له امله مسلمانو ښځو خپله لاره ورکه کړې ده. یو تمایل دا دی چې هغوی د نړیوال کېدو په نوم، غربي افکارو ته رابولي، تر څو له اسلامي احکامو او د شریعت له اوامرو سرکشي وکړي. بل مفهوم چې له اسلام سره اړیکه هم نه لري دا دی چې ښځه د بندي په څېر له کوره د وتلو حق نه لري او کومه لاره چې اسلام ورته ټاکلې هغې ته پاملرنه ونه کړي. درېيم مفهوم ښځې د دغه دواړو افکار تر منځ منځګړیتوب ته رابولي، اسلامي افکار او مفاهیم يې ترې پټ کړي او کلونه يې ژوند ضایع شوی او له هغوی څخه د وسایلو په څېر ګټه اخیستل کېږي.

اسلام راغی چې هر څه په خپل ځای منظم کړي او دا هماغه څه دي، چې د حزب التحریر مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګې له اسلامي تبنیاتو څخه د اسلامي امت د مهمو قضایاوو، په څانګړي ډول د ښځو اړوند مسایلو په اړه یې ترسره کړي دي. د حزب التحریر دغه ډول کړنې یوې کښتۍ ته ورته دي، چې ستونزې هواروي او په اسلامي حللارې سره يې له منځه وړي، تر څو مسلمانه ښځه د عزت، ټینګ عقیدوي باور، غوره امنیت او هوساینې پر لور رهبري کړي. دا لومړی لاریون نه دی چې د حزب التحریر مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګې ترسره کړی، بلکې د مسلمه امت ټولو قضیاوو په څانګړي ډول د ښځو اړوند مسایلو ته يې د نړۍ په هر ګوډ کې د الله سبحانه وتعالی  د دغه امر مطابق لبیک ویلی دی.

﴿وَإِنِ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ...

[انفال: 72]

ژباړه: که له تاسو څخه يې د دین په اړه مرسته وغوښته، پر تاسو يې مرسته واجب ده.

د مسلمانو خویندو د نیولو خبر د قرغېزستان دولت د نړۍ په ګڼو ژبو د خبري پاڼو او شبکو له لارې په ژوندۍ بڼه خپور کړ. دا په داسې حال کې ده چې د ښځو د حقونو بنسټونو، نه یوازې دا چې دا بد چلند او کړنه يې ونه غندله، بلکې چوپ پاتې شول او ان یرغلګر  او قاتلین يې وستایل.

لکه څرنګه چې د حزب التحریر مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګه د مسلمه امت مهمې پېښې خپروي، د هغو رسنیو په منځ کې چې د غرب د ګټو، د حقایقو په پټولو سره د اسلامي امت د ګمراه کولو هڅه کوي،  د نړیوالو رسنیو لپاره جدي ګواښ او خنډ دی. یادې رسنۍ نړۍ د تعصب پر لور بیایي او د هرې اسلامي برنامې، چې د امت د راويښولو لپاره دي، غواړي پرې برلاسي شي. دا د هغوی د مکررو اندېښنو ښکارندويي کوي، چې موخه يې د حزب التحریر مطبوعاتي پاڼې دي.

له همدې منبره غیرتي خویندې؛ هغه چې د اسلامي دعوت امانت او د حق دین نصرت په غاړه لري، هغوی ته هم وایو چې د حزب التحریر له صفوفو سره یو ځای شئ، د پاکو ښځو، د شریعت په احکامو او د رب د اوامرو  منونکې، یوه غوره بېلګه شئ. د نبوت پر منهج د ثاني راشده خلافت د تاسیس لپاره، چې د بشري نظامونو له حرص  څخه  د بشریت او ځان  ژغورنې یوازینۍ لاره ده، کوښښ وکړئ.

لیکواله: م. درة البكوش

ژباړن: الهام پردېس

 

د مطلب ادامه...

د اونۍ خبره: " امریکا په نړۍ کې سوله غواړي، خو په دې سوله کې امریکا له یوه ځواکمن دریځه خپله خبره کوي"، (ټرمپ)

  • خپور شوی په سیاسي

د امریکا متحده ایالاتو ولسمشر ډونالد ټرمپ د ملګرو ملتونو سازمان ۷۵ مې کلنۍ غونډې ته په خپله ویډیو یې وینا کې و ویل چې هیواد یې په افغانستان کې د روانې جګړې په ختمولو بوخت دی او ډېر ژر به خپل پوځیان له دې هېواده وباسي. هغه په نړۍ کې د روانو جګړو او د سولې د روانو هڅو په تړاو زیاته کړه: "امریکا په نړۍ کې سوله غواړي، خو په دې سوله کې امریکا له یوه ځواکمن دریځه خپله خبره کوي".

متحده ایالاتو د ۱۳۸۰ ل کال د تلې په ۱۵مه په افغانستان نظامي یرغل وکړ او د هغه وخت حاکم نظام (د طالبانو اسلامي امات) یې نسکور او د خپلې خوښې ډیموکراتیک نظام او افغان لاسپوڅي یې د قدرت په ګدۍ کښینول. له هغې ورځې بیا تر ننه، په دې هیواد کې خونړۍ جګړه روانه ده او هره ورځ د لسګونو افغانانو ژوند اخلي.

متحده ایالاتو  او د ناټو سازمان شاوخوا ۱۵۰ زره نظامي ځواکونه افغانستان ته راواستول، خو په نظامي برخه کې د عام ولس له سخت مقاومت سره مخ شول چې یوازې د متحده ایالاتو کابو ۲۵۰۰ عسکر تر دې دمه وژل شوي دي. متحده ایالاتو د ۱۹ کلو په تېریدو سره و نه شو کړای چې په زور د جګړې ګټونکي شي او د طالبانو تر مشری لاندې د افغان مجاهد ولس مقاومت مات کړي او خپله بریا ونمانځي. بالاخره، د زرګونو عسکرو په وژل کیدو او ټپي کیدو او د ملیاردونو ډالرو په مصرف سره، اړ شو چې د طالبانو تحریک ته د سولې د مذاکراتو د پيلولو لاس وړاندې کړي او په دې توګه، خپله ډوبه شوې کښتې وژغوري.

متحده ایالاتو د ۱۳۹۷ کال د وږي په ۱۳مه نیټه د طالبانو له تحریک سره په افغانستان کې د جګړې د ختمولو او د سولې د ټینګولو رسمي خبرې پیل کړې چې په ترڅ کې به یې ټول امریکایي او ناټو ځواکونه له افغانستانه وځي. متحده ایالاتو او طالبانو د کب په ۱۰مه ۱۳۹۸ نیټه د سولې هوکړه لاسلیک کړه چې پایله کې له ډیدېرو چنو وروسته، افغان دولت او د طالبانو تحریک ترمنځ بین الافغاني خبرې د وږي په ۲۲ مه نیټه رسما پیل کړې.

د افغانستان جګړه د متحده ایالاتو په تاریخ کې تر ټولو اوږده جګړه ده چې حتی د دواړو نړیوالو جګړو څخه هم اوږده شوه. دې جګړې د امریکا برم او حیثیت په نړیواله سطحه را ټیټ کړ او تاریخي هیبت یې تر پوښتنې لاندې راغی. په افغانستان کې له ماتې خوړلو سره، نوره نړۍ کې هم د امریکا په وړاندې ملتونو روحیه واخیسته او پر ضد یې ودریدل. هغه څه چې پخوا ناممکن ښکاریدل.

د طالبانو له تحریک سره د امریکا د سولې تړون یو مجبوریت و. د امریکا متحده ایالاتو سیاستوال او پالیسي جوړونکي پوه شوي وو چې دا جګړه په زور ګټلی نه شي او که ادامه پيدا کړي، نو کیدی شي چې متحده ایالات هم د پخواني شوروي له برخلیک سره مخ شي. د افغانانو له تاریخي هویت سره یو صفت ډير بارز دی چې دوی د پردیو تر حاکمیت ( اشغال) لاندې ژوند نه کوي او په هر قیمت چې وي، هغه له منځه وړي، تاریخ د دې خبرې ښه شاهد دی.

سره له دې چې متحده ایالاتو له طالبانو  سره خپلو خبرو اترو  ته د "سولې مذاکراتو" نوم ورکړی دی، خو په حقیقت کې د سولې خبرې نه دي، بلکې له بن‌بست څخه د تیښتې او خلاصون خبرې دي. ځکه چې امریکا په افغانستان کې د واقعي او سراسري سولې او ټیکا په لټه کې نه ده، بلکې د بندې شوې کښتۍ د نجات په لټه کې ده. له امریکا څخه د سولې تمه، داسې ده لکه څوک چې له اور څخه د نه سوزیدو تمه وکړي.

امریکا د ضعف او مجبوریت له وجې له طالبانو سره د سولې خبرې پیل کړې. نور امریکا ته هېڅ د زور او ځواک لاره پاتې نه وه. اوس متحده ایالات هڅه کوي چې ځانته د خټو پزه جوړه کړي. امریکا هڅه کوي چې هغه څه یې چې د زور او جګړې له لارې لاسته را نه وړل، د مذاکراتو او ډیپلوماسۍ له لارې لاسته راوړي. دوی خپله ناکامي پټوي، خو د امریکا ناکامي د پټیدو نه ده، ځکه چې هغه ډلې ته چې امریکا ۱۷ کاله ترهګره ډله ویل او په تور لست کې شامل کړې وه، اوس ور سره خبرې کوي او ستاینه یې کوي. دا په نړۍ باندې د امریکایي برلاسۍ او زورواکۍ د زوال د پیل په معنی ده. دا لړۍ به کرار کرار دوام لري چې ژر یا په ځنډ، د متحده ایالاتو ظالمانه امپراتوري به د پخواني شوري له سرنوشت سره مخ کیږي.

که چرته افغان مجاهدین او سیاستوال په خپل اصل (اسلام) ټینګ پاتې شي او په خپل منځ کې متحد شي او د امریکا په وړاندې خپل صف متحد کړي، نو امریکا به په ټیټ سر له دې خاورې وځي او افغانستان به رښتینې آزادي تجربه کړي، داسې آزادي چې هلته به اسلام حاکم وي او دا به د نورې اسلامي نړۍ د رښتینې آزادۍ او اسلامي نظام د حاکمیت پيلامه شي.

خالد مشعل

د مطلب ادامه...

ایا«فعلي متواتر سنت» او «قولي متواتر سنت» دواړه یو شی دي او که توپیر لري؟

  • خپور شوی په فقهي

پوښتنه:

السلام‌علیکم‌ورحمت‌الله‌وبرکاته!

د اسلامي شخصیې د کتاب، په درېیمه برخه، ۸۲ یمه پاڼه کې داسې راغلي دي:

۱. متواتر هغه حدیثونه دي چې په قطعي ډول د رسول الله صلی الله علیه وسلم له لوري ثابت شوي وي، یقین علم وړاندې کوي او په ټولو مواردو کې پر هغه عمل کول واجب دي. هغه که قولي، فعلي او یا هم سکوتي حدیثونه وي. د هغوی له ډلې، قولي متواتر حدیثونه د رسول الله صلي الله علیه وسلم دغه قول وي:

«مَن كَذَب عليّ متعمداً فليتبوأ مقعده من النار»

ژباړه: هغه څوک چې په قصدي ډول پر ما دروغ وتړي، باید خپل ځای اور وټاکي.

فعلي متواتر سنتونه، پنځه وخته لمنځونه، د لمانځه رکعتونه او هغه څه دي چې د لمانځه، روژې او حج په اړه راغلي وي.

زما پوښتنه د فعلي متواترو سنتو په تړاو ده چې تعریف یې څه دی؟ ایا تواتر عملي اخبار دي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم هغه ترسره کړي دي او که تواتر هغه کړنې دي چې خلکو د رسول الله صلی الله علیه وسلم له وخته تر اوسه ترسره کړي دي؟ ځینې څېړونکي هغه څه چې دوی یې تواتر عمل بولي، یا «تواتر توارث» نوم پرې اېږدي، تواتر قسمونه یې شمېرلي دي. څنګه چې شیخ شبېر احمد عثماني د خپل کتاب «فتح الملهم» په مقدمه کې په ۱۸مه پاڼه کې داسې لیکلي دي: «او درېیم قسم: تواتر عمل او تواتر توارث وي، هغه په هره پېړۍ کې د ډېر شمېر عاملینو له کړنو څخه عبارت دي. د شریعت له عهد صاحب څخه تر موږ پورې، په داسې ډول چې د عرف او عادت له دیده پر دروغو د هغوی توافق یا غیر ممکن تر سترګو شي.

د بېلګې په توګه: مسواک په اوداسه کې سنت دی او د سنت کېدو اعتقاد یې فرض دی، ځکه په عملي تواتر ثابت دی او انکار ترې کول کفر دی... پنځه وخته لمنځونه هم همداسې دي. رسول الله صلی الله علیه وسلم په ټاکلو وختونو کې شپه او ورځ دغه لمنځونه ادا کړي دي او د رسول الله صلی الله علیه وسلم ټولو پیراوانو په هر ځای کې چې وي، په همدغه ډول یې هره ورځ ادا کړي دي. تر اوسه په دې کې شک نشته کې د سند اوسېدونکو دا ډول تر سره کاوه؛ څنګه چې د اندلس اوسېدونکو په همدغه تر تیب ادا کاوه او هغه ډول چې یمنیانو لمنځ کاوه، د ارمنستان اوسېدونکو هم په همغه ډول ترسره کاوه.

نو ایا تواتر عمل او تواترتوارث هغه څه چې فعلي متواتر سنت یې بولو، د یو څیز نوم دی او که دوه بېل څیزونه دي؟ که دوه متفاوت څیزونه وي، په هغه صورت کې یې تواتر ومنو او که یې رد کړو؟ د حدیثونو ځیني محقیقین لکه ابن حجر، نووې، سیوطي او داسې نورو حدیثونه په «صحیح لذاته او صحیح الغیره» او همدارنګه په «حسن لذاته و حسن لغیره» حدیثونو وېشلي دي.

په داسې حال کې چې د اسلامي شخصیې کتاب په لومړۍ او درېیمه برخه کې داسې راغلي چې موږ په «صحیح» او «حسن» بسنه کړې ده. ایا دغه اختلافونه یوازې په اصطلاح کې دي؛ په مانا او نوم کې یې اتفاق دی او که په مانا کې هم توپیر لري؟ الله سبحانه وتعالی دې تاسو ته برکت درکړي!

ځواب:

وعلیکم‌السلام‌ورحمت‌الله‌وبرکاته!

متواتر سنت؛ هغه که قول، فعل، تقریر قول او یا تقریر فعل وي، یوازې په هغه صورت کې متواتر شمېرل کېږي چې په تواتر ډول له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه رانقل شوي وي. په دې قول چې ګواکي کړنې هم په هغه صورت کې په فعلي متواتر سنتو بدلېږي چې ځینو د رسول الله صلی الله علیه وسلم په دوره او ځینو نورو د تابعینو او تبع تابعینو په وخت کې د هغه د ترسره کولو اقدام کړی وي؛ که څه هم له عمل او یا د رسول الله صلی الله علیه وسلم له تقریر څخه په متواتره بڼه هم نه وي ثابت شوي، ناسم قول دی. پر همدغه اساس، متواتر هغه دي چې په تواتر ډول ثابت شي، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ترسره کړي دي او یا یې ترسره کېدل تایید شوي وي.

د دې نظریې اصحاب چې څه وایي، د فرضي چارو له ډلې دي. دلیل یې دا دی، هغه بېلګې چې دوی راوړي دي، لکه: پنځه وخته لمنځونه چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه په تواتر ثابت شوي او د مسواک په اړه هم له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه صحیح حدیثونه راغلي دي؛ د دغو حدیثونو د تواتر حکم په سند باندې متکي دی. نو که په تواتر نقل سره ثابت شوي وي، مواتر دي او که په سند کې د احاد په بڼه راغلي وي، نو بیا تواتر نه شمېرل کېږي. یعنې په روایت کې، سند یې له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه د باور وړ دی. نو د هغوی دا قول چې پنځه وخته لمنځونه په سند، اندلس، یمن او ارمنستان کې له کوم اختلاف پرته پنځه وخته ترسره کېږي، که له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه په تواتر ډول نه وو ثابت شوي، په هېڅ صورت یاد لمنځونه متواتر نه کېدل. هغه څه چې دغه لمنځونه یې متواتر کړي دي، ثبت یې په تواتره بڼه له رسول الله صلی الله علیه وسلم رانقلېدل دي.

لنډه دا چې د باور معیار تواتر سند دی. که نقل متواتر و، باور ورباندې کېږي، که متواتر نه و، سند یې لیدل کېږي او هغه ته په کتو پېژندل کېږي. څنګه مو چې وویل، د هغوی خبرې یو فرضي ادعا ده. ځکه داسې بېلګه نه شو پیدا کولی چې یوازې د مسلمانانو له کړنو څخه ثابته وي او د رسول الله صلی الله علیه وسلم له عمل څخه ثابته نه وي.

خو صحیح لذاته، صحیح لغیره، حسن لذاته او حسن لغیره، د تحقیق وړ مسله ده. دا موضوع په لنډ ډول او پر اختلافي اړخونو له کومې نیوکې او تعرض پرته داسې بیانوو.

صحیح حدیث هغه ته ویل کېږي چې راوي یې عادل وي، د قوي حافظې څښتن او له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه یې نقل کړي وي. همدارنګه سند یې متصل او معلل نه وي. دغه ته صحیح حدیث ویل کېږي. د صحیحو حدیثونو مراتب د اوصافو په درلودو سره توپیر کوي. همدا لامل دی چې صحیح البخاري مقدم پېژندل شوی، وروسته مسلم او تر هغه وروسته د یادو دوو کتابونو شرطونه.

پر همدغه اساس، که د صحیح حدیث ټول شرطونه شتون ولري، خو ضبط یې پټ پاتې شوی وي، هغه ته حسن الذاته ویل کېږي او که د حدیث صحت حسن ډېر وي، د حسن حدیث د صحت قوت ډېرېږي او په هغه صورت کې صحیح الغیره حدیث بلل کېږي. که سند د صحیح او حسن شرطونه پوره نه کړل، هغه کمزوری حدیث بلل کېږي. په هغه وخت کې چې په نورو روایتونو سره د نفس له پلوه کمزوری وي، قوي شي، په هغه صورت کې حسن الغیره ورته ویل کېږي.

پر همدغه اساس، کمزوری حدیث کمزوری دی، د بل کمزوري حدیث په تقویه کولو سره یاد حدیث نه حسن کېږي. «حسن الغیره» حدیثونه په لومړیو پېړیو کې د حدیثونو په علم کې مشهور نه وو. هغه کس چې په لومړي ځل یې دا اصطلاح وکاروله، امام بیهقي رحمه الله و چې د خپل کتاب په څو ځایونو کې یاد کړي دي. څنګه مو چې ځینې مصادر نقل کړل. د «حسن الغیره» په اړه: په کمزوري سره د کمزوري تقویه د عمل له پلوه اختلاف دی. ځینې محدیثین یې مني او ځینو دا مسله رد کړې او کمزوری یې کمرزوی بللی دی. څنګه مو چې وویل: «دا همغه حدیثونه دي چې ما پخپل کتاب کې لیکلي دي.» ځکه هغه حدیثونه چې «حسن الغیره» یې بولي، هغه حدیثونه دي چې د سند له پلوه کمزوري دي. نو «حسن الغیره» د حدیثونو نوی ډول نه شي کېداي.

ستاسو ورور عطاء بن خلیل ابورشته

ژباړن: بهیر «ویاړ»

 

د مطلب ادامه...

د خلافت تاسیس د نړۍ پر هر مسلمان فرض دی، هغه که د یوه ظالم دولت تر جبر لاندې وي او که نه!

  • خپور شوی په سیاسي

د کمونیستي ځواک تر ړنګیدو او قرغېزستان تر ازادۍ وروسته، دا هېواد غواړي وښيي، چې یو سیکولر دولت دی او نور د الحاد له مفکورې نه دی متاثره، دغه راز هر فرد ته د عقیدې ازادي ورکوي؛ خو په حقیقت کې هر څه بل ډول دي. په وروستیو کلونو کې مسجدونه، مدرسې او د اسلامي تعلیماتو ادارې زیاتې شوي دي. مسلمانان، چي د قرغېزستان د نفوس ۸۶ سلنه جوړوي، ورځ تر بلې په ورځني ژوند کې اسلام ته مخه کوي او همدارنګه شریعت اوس په اړینو سیاسي موضوعاتو کې مطرح کېږي. دې واقعیت د قرغېزستان سیکولر دولت اندېښمن کړی او دولت هڅه کوي، چې د ترورېزم او افراطیت تر عنوان لاندې په هره ممکنه لار د ژوند په چارو کې د اسلام د خپرېدو مخه ونیسي.

پیل یې د اسلامي مرکزونو او عمومي ښوونځیو د درسي نصاب له نظارت څخه کړی، ان په ښوونځیو کې یې پر حجاب بندیز لګولی او ږیره لرونکي نارینه یې بې عزته کړي دي. دا د دولت له لوري د اسلام د پلي کېدو پر وړاندې د مداخلي پیل دی. همدارنګه دې ظالم سیکولر رژیم په 2004م کې د حزب التحریر پر ارزښتمن کار بندیز ولګاوه. له هغه راهیسي د حزب شباب او پلویان په ظالمانه ډول بندي شوي، تر څو د حزب غړي وډار کړي او دوی د اسلامي ژوند د عامولو له کار څخه را وګرځوي. ان د امت د ډارولو په موخه یې له کوم دلیل پرته ښځې زنداني کړي دي.

د همدې کال په جون میاشت کې یې اته مسلمانې ښځي ونیولې او دوې نور یې له کوم دلیل پرته تر اوسه بندیانې کړي دي. ارونو ارکین ګل او بکتایبیک کیز محبت له دې لامل زنداني شوي، چي د اسلام په اړه مواد ورسره وو. ظالم حکومت د دغو ښځو د عمر، ماشومانو، والدینو او روغتیا په اړه هېڅ باک نه لري. دوی له هرې ممکنه لارې هڅه کوي، چې سیکولر فکر نشر او خلک له اسلام څخه لیري کړي. 

د خلافت تر سقوط وروسته امت په دغه ډول ناوړه حالت کې دی. ښځې، اولادونه او والدین یې نه زغمونکي تکلیفونه ګالي. دوی بندیانېږي، شکنجه کېږي، جنسي ځورول کېږي، له لوږې سره مخ کېږي، بمبارېږي او د خپل ژوند لپاره له اسلامي طرز څخه منع کېږي. خو د خوښۍ زیری دادی، چي دوی دا قرباني د اسلام او الله سبحانه وتعالی د رضا لپاره ورکوي او د دې په مقابل کې به انشاءالله بې شمېره اجرونه تر لاسه کړي. خو زموږ لپاره ځورونکې خبره دا ده، چې د یوه مسلمان په توګه موږ د اسلام لپاره څه کړي دي؟ ایا موږ هم له الله سبحانه وتعالی څخه د ورته اجر هیله لرو؟ په داسې حال کې چې موږ د دین لپاره هېڅ هم نه دي کړي او د ژوند په چارو مصرف یو. په داسې حال کې چې په ورته وخت کې زموږ وروڼه او خویندې د اسلام لپاره سختۍ ګالي. ایا د شرم خبره نه ده، چې له الله سبحانه وتعالی څخه د جنت د لوړو مقامونو غوښتنه کوو، په داسی حال کې چې موږ د اسلام لپاره کومه لویه قرباني هم نه وي ورکړې؟ موږ ځانونو ته کوچني او بې اړتیا مشکلات جوړو او بیا ورته د امتحان نوم ورکوو او هره ورځ پرې بوخت یو. د امت اصلي حالت او په دې دنیا کې مو خپل اصلي مسوولیت له یاده وتلی دی. د دې مطلب دا نه دی چې هر یو دې بندي یا شکنجه شو، بلکې هدف دا دی چې موږ ځانونه د دې امت غړي وبولو، له امت سره کار وکړو، چې حقیقي ازادي تر لاسه کړي او په دنیا کې خپل وخت د الله سبحانه وتعالی  د دین په لار کې مصرف کړو.

نافع روایت کوي چې وایي: عبدالله بن عمر ماته وویل، چې ده له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې ویې فرمایل:

«من خلع يداً من طاعة لقي الله يوم القيامة لا حجة له، ومن مات وليس في عنقه بيعة مات ميتة جاهلية». (رواه مسلم)

ژباړه: څوک چې د الله سبحانه وتعالی له اطاعت څخه لاس واخلي د قیامت په ورځ به په داسې حال کې له الله تعالی سره مخامخ شي چې هېڅ دلیل به ونه لري او څوک چې په داسې حال کې مړ شي چې د بیعت کړۍ یې په غاړه کې نه وي، نو مرګ یې د جاهلیت دی

د خلافت تاسیس د نړۍ پر هر مسلمان فرض دی، هغه که د یوه ظالم دولت تر جبر لاندې وي یا نه.  د یوه داسې لوي فرض پر وړاندي بې پروايي لویه ګناه ده او د الله سبحانه وتعالی له لورې د سختې سزا لامل ګرځي. ځکه خو موږ الله سبحانه وتعالی ته دعا کوو، چې په قرغېزستان کې زموږ د زنداني شویو خویندو امتحان اسانه او د قرغېزستان د ظالم دولت له منګولو یې وژغوري. دغه راز موږ ته د دې فرصت راکړي، چې د نبوت په منهج د خلافت د بیا تاسیس په نیک کار کې برخه واخلو او له دې لارې د عظیم اجر تر لاسه کولو موقع پیداکړو. آمین اللهم آمین!

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر ته

 لیکواله: امینه عابد

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر غړ

د مطلب ادامه...

د رسنیو له تور پورې کولو سره سره، حزب التحریر خپل کلنی کنفرانس په بریالیتوب سره پای ته ورساوه Featured

  • خپور شوی په تونس

د حزب التحریر نړیوالو فعالیتونو ته په کتو، حزب په تونس کې په خپلو پلویانو غږ وکړ، چې د خلافت بېرته راستنېدو په کلني کنفرانس کې برخه واخلي، چې سرلیک یې و:

«د ډموکراسۍ پای... قسم په الله! چې تاسو له اسلام او خلافت پرته بل هېڅ حل نه لرئ» ۲۰۲۰م د اګېسټ ۲۹مه، د کنفرانس تالار اریانا جنکشن.

حزب د دې نېټې تر رارسېدو په کلکه د کنفرانس لپاره اعلانونه وکړل. د تونس له ټولو ښارونو څخه خلک اریانا ته تلل، تر څو د خلافت او کارکوونکو د نظریو لپاره د دوی ملاتړ، تایید کړي. د بېلا بېلو هېوادونو زرګونو وګړو دغه کنفرانس پر انټرنېټ په ژوندۍ بڼه څاره. د وړاندې شوي کنفرانس موضوع د ډموکراسۍ پای او د اسلام اړتیا وه، چې د راشده خلافت له لارې واک بېرته راستون کړي او د ژوند په ټولو چارو کې اسلام پلی کړي. د کنفرانس په ویناوو کې خورا لوی توپیر و، چې په نړۍ او په ځانګړي ډول په تونس کې یې د ډموکراسۍ د پلي کېدو له امله د ناورین پایلې په ګوته کړې. دغه راز د خلافت د بیا راستنېدو او تر سیورې لاندې یې د مسلمانانو د یووالي پر څرنګوالي او دا چې خلافت نه یوازې د حزب التحریر، بلکې د هر چا مسوولیت دی او موږ یې باید  د دې د تاسیس لپاره کار وکړو.

د خندا وړ خبره دا ده، چې د حزب التحریر په مشرۍ د تونس د خلکو دغه سیاسي فکر د ډېرو رسنیو تر پوښښ لاندې نه و راغلی. په داسې حال کې چې دوی د هغو کسانو لپاره له خپلو کمرو سره راټولېږي، چې له تونس سره په ښکاره خیانت کوي، د رسنیو مسلکي کسان او خبریالان په دې اړه ډېر پوهېږي!

موږ حزب التحریرـ ولایه تونس د مطبوعاتو دفتر غواړو پوه شو:

په تونس کې حاکم  ټولګی څنګه کولای شي، چې پر بایلونکي شرط کېږدي او د ډموکراسۍ ډوبېدونکې کښتۍ ته دوام ورکوي!؟

په تونس کې به چارواکي تر څومره وخت پورې د هېواد د شتمنیو، بشري او طبیعي سرچینو د سیسټماتیکې غلا په ترسره کولو سره، د افلاس غوښتونکي سیکولر نظام پر ځای د اسلامي نظام د راستنېدو غږ غلی کړي؟

دغه سیستماتیکه تېروتنه د سیکولر ډموکراتیک نظام د ماتې دلیل دی. ډېری خلک اوسمهال ډموکراسي نه مني او د هغه وخت انتظار باسي، چې اسلام د یو نظام په توګه پلی شي، تر څو د دوی اقتصادي، سیاسي  او د راتلونکي ژوند ټول اړخونه روښانه کړي.

موږ رسنیو ته وایو:

د دې پر ځای چې د هغو خلکو غږ غلی کړئ چې د اسلامي نظام پر اساس حاکمیت غواړي، تاسو باید رښتیني ژورنالیستیکې څېړنې بشپړې کړئ، چې هدف یې پخپله د رسنیو لپاره خدمت دی. د څېړنې له لارې عامو وګړو ته حقیقت وړاندې کړئ او پوښتنه وکړئ چې ولې دومره ډېر خلک له حزب التحریر سره ولاړ دي او سیکولر سیاسي نظام ردوي. دا د ډېرو شاخصونو له لوري تایید شوی دی، په تېرو مقننه او ولسمشریزو ټاکنو کې د برخه نه اخیستونکو له کچې او همدا راز د کارتاژ، قصبا او باردو په شاوخوا کې د سیاسي ټولګي له افلاس څخه یې معلومه کړئ.

موږ د مطبوعاتو مخصلو او رښتینو خلکو او همدا راز د تونس عامو وګړو ته توصیه کوو:

موږ تر هغه وخت پورې له تاسو او ستاسو په منځ کې کار کوو، چې د عدالت او رحمت هغه حالت چې زموږ رب زموږ لپاره غوره کړی دی، پر موږ باندې پلی شي. احکام یې پر موږ نازل شوي او اساسي قانون یې موږ ته روښانه دی، چې د نبوت پر منهج راشده خلافت دی. د دې ویاړ د تر لاسه کولو لپاره، له ټولو ډېره بریا د هغه چا لپاره ده، چې هغه لومړني دي. نو وړ او لومړني خلک اوسئ، د هغو خلکو غږ ته غوږ مه نیسئ، چې د نړۍ د لږ پلور لپاره یې خپل دین پلورلی، بلکې هغه چا ته غوږ ونیسئ چې پر هغې ناروغۍ ښه پوهېږي، چې د امت د ځورولو لامل شوې ده. ستاسو او د ټولې نړۍ لپاره د ژغورنې یوازینۍ درملنه لري، د پانګوالۍ له وحشت او د همدې نظام له لالچ څخه یې ژغوري. نو هغه چا ته غوږ ونیسئ چې خپل لاسونه د نجات پر رسۍ لګوي، نه هغه چا ته چې له تاسو څخه غواړي، پر هغو واکمنانو مو صبر وکړئ چې تاسو ترې په عذاب یئ او  پر تاسو د غرب قانون او هغه څه یې چې زړه غواړي درباندې پلي کوي یې. دا هغه څه دي چې ستاسو رب یې نه خوښوي.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾ [انفال: ۲۴]

ژباړه: اې اېمان راوړونکو! د الله سبحانه وتعالی او د هغه د رسول الله صلی الله علیه و سلم  بلنې ته لبیک ووایاست، چې کله رسول الله صلی الله علیه وسلم تاسو ته د هغه شي په لوري بلنه درکړې، چې تاسو ته ژوند بښونکی دی او وپوهېږئ چې الله سبحانه و تعالی د انسان او د هغه د زړه تر منځ حایل (پرده) دی او د هماغه لوري ته به تاسو ورغونډ کړای شئ.

د حزب التحریرـ ولایه تونس مطبوعاتي دفتر

 

د مطلب ادامه...

اسلامي نظام (خلافت) به د قرآن کریم او رسول الله صلی الله وسلم پر وړاندې د سپکاوي مخنیوی وکړي

خبر

د اګېسټ په ۲۲مه، د ناروې په برګن ښار کې د اسلام او مسلمانانو پروړاندې په لاریون کې د ناروې اسلامیزم درولو د ډلې مشر وهل شوی و. د IA “VG.NO راپور له مخې: «د اسلامېزم درولو د ډلې مشر په برګن ښار کې وهل شوی او سر یې ورمات کړل شوی دی. د اسلامېزم درولو ډلې پر مشر لارس تورسن په برګن ښار کې د شنبې په ورځ له غرمې وروسته د اسلام درولو د نمانځلو پر مهال برید وشو. څو کسان د پولیسو له خوا نیول شوي هم دي.

د اګېست په ۲۸مه د سویډن په مالمو ایالت کې د ډنمارک  له حقونو څخه له محرومو کسانو سره د سختې معاملې ډلې، د نمایندګانو له خوا په عام محضر کې د قران له سوځولو سره چیغې پورته شوې. د (سایډسوېنسکان) خبري رسنۍ د راپور له مخې: «د جمعې په بېګاه د مالمو د روسنګارد په ولسوالۍ کې د قران سوځولو له امله قهرجن لاریون ترسره شو. د قران سوځول یې په پولیسو وراړولي و او اور د امایرالسګاټان په کوڅو کې لګېدلی و، دغه راز څو موټر هم پکې سوځېدلي وو. پولیسو د دغه قهرجن لاریون مخه ونیوله او څو کسان یې بندې هم کړل.»

همدارنګه د اګېسټ په ۲۹مه د ناروې په اوسلو ښار کې هم چیغې پورته شوې، وروسته ښکاره شوه چې په عام محضر کې د اسلامېزم د درلو څو غړو له خوا قران څېرې کړل شو، په متیازو کې واچول شو او د فوټبال د توب په څېر په لغتو باندې ووهل شو. IA “VG.NO”   راپور ورکړی: له لاریون وروسته ۲۹کسان ونیول شول. کله چې په اوسلو کې دوکانونو ته څېرمه د اسلامېزم درولو ډلې د اسلام او مسلمانانو سپکاوی وکړ، نو هلته په سلګونو خلک راټول شول. 

د سپټمبر په ۳مه سایډسوېنسکان خبري رسنۍ راپور ورکړ: «په مالمو کې له عاموژنې وروسته اوس پالوډان هم غواړي چې په سټاکهلم کې قران وسوځوي. نو پالودانو ته په سټاکهلم کې په پنځو ځایونو کې اجازه ورکړل شوې ده تر څو قرانکریم ته اور واچوي. پولیسو یو ځل بیا له زور څخه کار اخیستی، تر څو د دغه پرېکړې او خبرې مخنیوی وکړي.»

د سپټمبر په لومړۍ شارلي عبدو فرانسوي مجلې هم د حضرت محمد صلی الله علیه وسلم کارتون خپور کړی و، چې دا یې د ۲۰۱۵م د تروریستې برید په مقابل کې هم خپور کړی و.   

په تېرو څو کلونو کې اسلامي مقدساتو ته سپکاوی او د مسلمانانو پر ووړاندې زور زیاتی، لکه د رسول الله صلی الله علیه وسلم کارتون جوړول، د قران سوځول او ورباندې مسخرې کول زیات شوي دي. کافران په ډېره بې شرمۍ اسلامي مقدساتو او مسلمانانو ته په سپکاوي کولو سره له اسلام او مسلمانانو سره خپله کرکه او نفرت په ډاګه کوي. دغه پېښې په داسې حال کې ترسره کېږي، چې هېڅ یو اسلامي هېواد هم پر کفارو باندې غږ نه کوي تر څو د دغه جرم له مرتکبینو سره حساب وکړي او نه هم هغه حاکمانو چې زموږ په خاورو کې د قدرت لرونکي دي، یو عسکر دغو کفارو ته د سزا ورکولو لپاره لېږلی. که څه هم د سعودي عربستان پاچاه ځان د دوو مقدساتو ساتونکی بولي خو د دې جرات نه لري، چې په کفارو غږ وکړي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم او قران ته سپکاوي کوونکو ته د سزا ورکړي.

موږ وینو چې مسلمانان غبرګون ښیي. هر مسلمان له رسول الله صلی الله علیه وسلم او د الله سبحانه وتعالی له وحی (قران) سره مینه لري. ځکه نو مسلمانان راوځي او لاریون کوي او ډېری وخت یې لاریونونه په اخ وډب هم اوړي. کافران سمدستي د مسلمانانو د بدنامولو لپاره هڅې پیلوي او د مسلمانانو پر خبري سرچینو برید کوي. خو دغه لاریونونه او اخ وډب د مسلمانانو ستونزه نه شي حل کولی. دا ډېره بده ده او الله سبحانه وتعالی په خپل کتاب(قران) کې داسې فرمایلي دي:

﴿يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ اللّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِندَ اللّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ

 ]البقره: ۲۱۷[

ژباړه: کفر له تا څخه د محرم د میاشتې او په هغه کې د جنګ کولو په هکله پوښتنه کوي، نو ورته ووایه: جنګ په دغه مبارکه میاشت کې حرام دی او د حق (اسلام) له لارې څخه د خلکو منع کول او مسجدالحرام ته د مسلمانانو د ننوتلو ممانعت، له مکې څخه د مسلمانانو ایستل او د خلکو تر منځ فتنه اچول له دې څخه هم لویه ګناه ده او همدارنګه دوی تل له تاسو سره جنګ کوي تر څو وکولی شي تاسې له خپل دین څخه وګرځوي او له تاسو څخه که یو نفر له خپل دین څخه وګرځي او بیا مړ شي نو د هغه ټول نېک عملونه محو کېږي او د تل لپاره به په دوزخ کې پاتې شي

کفار نه وایي چې دوی د مسلمانانو د احساساتو د راپارولو سبب کېږي او نه هم ځانونه ملامتوي. دغه کفار په خپله بې عقیده باندې ولاړ دي او داسې هېڅ فکر نه کوي چې دغه کار خو لا لویه ګناه ده. پر دې سربېره کفار غواړي مسلمانان نور هم د خپل الله سبحانه وتعالی له لارې، بېلارې او بې دینه کړي.

دا هر عاقل مسلمان ته ښکاره ده، چې یوازې د اسلامي نظام (خلافت) حاکم به وکولی شي، چې دغه حالت تغیر او سم کړي. بېلګه یې د مسلمانانو په تاریخ کې ښکاره ده، کله چې کفارو غوښتل په انګلستان کې په رسول الله صلی الله علیه وسلم پورې وخاندي، نو د عثماني خلافت خلیفه هغوی یوازې وګواښل او دوی له دغه ناوړه کار څخه لاس پر سر شول.  

اوسمهال مسلمانان د رسول الله صلی الله علیه وسلم په طریقه، د دویم راشده خلافت د بیا تاسیس لپاره کار نه کوي. د خلافت نظام په وسیله موږ کولی شو، چې اسلام او مسلمانانو ته له سپکاوي کوونکو سره حساب او کتاب وکړو، نو الله تعالی دې له موږ سره مرسته وکړي.  

د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر ته

لیکوال: الدار خمزین

د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر غړی

 

د مطلب ادامه...

په قطعي الدلالت نصوصو کې د اجتهاد په اړه

  • خپور شوی په فقهي

عابدالله ته

پوښتنه:

السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته!

د اسلام په نظام کتاب کې داسې راغلي: پر همدغه اساس، لوړې موخې د ټولنې د ساتنې په هدف د انسان له جوړښت سره سمې نه دي، بلکې د الله سبحانه وتعالی له اوامرو او نواهیو څخه اخیستل کېږي. هغه ثابت دي، بدلون او پرمختګ نه مني؛ لکه د انسان نوعه، عقل، کرامت، نفس، فردي ملکیت، دین، امنیت او د هغوی دولت. دا ټول د ټولنې د ساتنې لپاره لوړې موخې او اهداف دي چې بدلون او پرمختګ نه مني.

پوښتنه دا ده: ایا په اساسي قانون کې اجتهادونه د ځینو نصوصو د بدلون په هدف امکان لري، په داسې حال کې چې د کتاب په نص کې راغلي چې بدلون او پرمختګ نه مني؟ په دې اړه توضیح غواړم، الله سبحانه وتعالی دې تاسو ته برکت او نصرت درکړي.

ځواب:

وعلیکم السلام و رحمه الله و برکاته!

ګرانه وروره! په قطعي الثبوت او قطعي الدلات نصوصو کې اجتهاد نه ترسره کېږي، یعنې هغه نصوص چې په ثبوت کې قطعي وي. د بېلګې په توګه، ایت او متواتر حدیث او په دلالت کې یې هم د ژبې او کتابو د ډولونو د بحثونو اړوند او قطعي سنت وي. په ظني الدلالت نصوصو کې اجتهاد ترسره کېږي، برابره ده که هغه قطعي الثبوت وي او یا ظني الثبوت. نو تر هغه چې ظني دلالت وي، په هغه کې اجتهاد ترسره کېږي. څنګه چې دغه مسله د فقې د اصولو په علم کې مشهوره ده.

او یادې شوې چارې په هغه کتاب کې چې لوړې موخې دي، د اسلامي ټولنې د ساتنې لپاره د هغه دلیلونه قطعي الثبوت او قطعي دالدلالت دي. نو حکم یې د اجتهاد په واسطه بدلون نه کوي. ځکه په هغه کې اجتهاد نه ترسره کېږي او د هغه په اړه نصوص قطعي دي. اجتهاد د نصوصو د قطعي کېدو په صورت کې نه ترسره کېږي.

ستاسو ورور عطاء بن خلیل ابو الرشته

 

د مطلب ادامه...

متبع مقلد

  • خپور شوی په فقهي

پوښتنه:

اسلام علیکم ورحمت الله وبرکاته!

زموږ ورور او امیر صاحب! الله تعالی دې له تاسو سره مرسته وکړي، هیله ده چې د ځواب لپاره پوره وخت ولرئ.

ستاسو د کتاب (الوصول الی الاصول) په ۲۷۳مخ کې مې داسې ولوستل: «د مقلد په اړه چې کومه پوښتنه کېږي، عبارت ده له: کله چې یو څوک په یوه مساله کې له یوه مجتهد څخه پیروي کوي، ایا د دې اجازه لري، چې په همدغه مساله کې یو مجتهد پرېږدي او بل غوره کړي؟ ځواب یې دا ډول دی، چې د مقلد په حق کې شرعي حکم هغه دی، چې مجتهد استنباط کړی او مقلد یې تقلید کوي. یعنې: کله چې یوه مقلد په یوه مساله کې له کوم مجتهد څخه پیروي وکړه، نو دا ورته روا نه ده، چې دا مجتهد پرېږدي او بل غوره کړي. ځکه چې ده پخپله همدغه غوره کړی او دا یو شرعي التزامي حکم دی.»
ماته یوه پوښتنه پیداشوه؛ مور مې په عربي نه پوهېږي، مثلاً: په لمانځه کې له امام شافعي رحمت الله علیه څخه پیروي کوي، خو د لمانځه حکم یې د یوه بل مجتهد، امام مالک په فقه کې په روسي ژبه لوستی، اوس غواړي چې په همدغه خاصه مساله کې د امام شافعي اجتهاد پرېږدي او د امام مالک غوره کړي، نو ایا د شرعیت له پلوه دا ډول عمل روا دی؟

په بله وینا، ایا له عربي پرته بلې ژبې ته لومړیتوب ورکول سم دي؟ په داسې حال کې چې له عربي پرته شرعي ادله هم نه ګڼل کېږي. دا پوښتنه ولې کوم؟ ځکه په کومه سیمه کې چې زه ژوند کوم، ډېرو مسلمانانو خپل مجتهد پریښی او په ورته موضوع کې له یوه بل مجتهد څخه پیروي کوي. دغه راز په عربي او شرعي علومو هم نه پوهېږي. ایاتونه او حدیثونه په روسي ژبه لولي او د دې ادعا کوي چې شرعي ادله دي. له تاسو څخه د دې پوښتنې ځواب غواړم، تر څو زه پوه شم او نور هم پرې پوه کړم. الله تعالی دې د ټولو نېکیو اجر درکړي او الله تعالی مو ژوندی لره.
ځواب:

وعلیکم السلام ورحمت الله وبرکاته!

مساله دا ډول ده: کله چې یو مسلمان په شرعي احکامو کې له یوه معین مذهب څخه پیروي کوي؛ مثلاً: د امام ابوحنیفه په مذهب لمونځ کوي، خو غواړي د امام ابوحنیفه مذهب پرېږدي او د امام شافعي په مذهب لمونځ وکړي، دا عمل د لاندې شرایطو په مراعاتول سره سم دی:

۱ـ لومړی دا چې دغه عمل به د شرعي لومړیتوب پر اساس وي، نه دا چې نوی حکم ورته اسانه، سپک او یا هم د ده د نفس له هوا سره موافق وي، ځکه د نفس له هوا پیروي منع شوې ده. الله سبحانه وتعالی فرمایي:

﴿فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَى﴾

ژباړه: د خپل نفس له هوا څخه پیروي مه کوئ.

دغه راز  الله سبحانه وتعالی فرمایي:

﴿فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ﴾

ژباړه: که مو د کوم شي په اړه لانجه راغله، هغه د الله تعالی په کتاب او د رسول الله صلی الله علیه وسلم په سنتو حل کړئ.

که مقلد له خپل مجتهد څخه په دغه بڼه راوګرځي، نو الله سبحانه وتعالی ترې راضي کېږي او دا د نفس له هوا او شهوت څخه لرې ده. له غوره والي پرته، د خپل نفس د هوا مطابق یو اجتهاد پرېښودل او د بل غوره کول ناروا دي. هغه ټکي ډېر دي، چې یو مقلد پرې خپل پخوانی مذهب پرېږدي او نوی غوره کړي. لکه: تر ټولو لوړ یې پوهه او عدالت دی. مقلد د مجتهد د علم او عدالت پر اساس، هغه ته ورګرځي. ځکه په شهادت کې قبولیت، د شاهد د شهادت منل شرط دي. ځکه د شرعي حکم د زده کولو پر مهال، د زده کوونکي پام د استاد عدالت ته دی، د هغه د عدالت پر اساس شرعي حکم مني او عمل پرې کوي. د استاد عدالت لازمي دی او د هغه چا عدالت چې استنباطوي یې په لومړي سر کې دی. نو د عدالت صفت، د مجتهد او هغه چا لپاره چې رانقل کوي يې ضروري دی. که یوه کس په دې باور و، چې له خپل مذهب څخه یې شافعي مذهب سم او غوره دی، نو ده ته پکار نه ده چې له خپلې خوښې سره سم په بل هذهب عمل وکړي. ورته پکار ده، هغه څه چې د خپل مذهب مخالف یې دي، خپل کړي، خو لومړيتوب او غوره والی به شرعي وي. غوره والی حتمي دی، خو غوره والی به د خپلو خواهشاتو او نفس هوا پر اساس نه وي. دغه راز دا روا نه ده، چې یو مقلد د خپل نفس د هوا مطابق له یوه مذهب څخه غوره غوره مسایل راټول کړي.
۲ـ د شرعي حکم په پېژندلو کې خلک په دوو برخو وېشل کېږي: یو مجتهد دی او بل هم مقلد، درېیم نشته. ځکه کله چې یو انسان کوم څخه خپلوي، یا به یې د اجتهاد په وسیله وي او یا هم د اجتهاد په وسیله نه وي، یعنې له دغو دوو حالتونو خالي نه دی. ځکه خو هر هغه څوک چې مجتهد نه و، مقلد دی. هر ډول چې وي، مساله تقلید ده او له غیر څخه د شرعي حکم اخیستل دي، پرته له دې چې اخیستونکی مجتهد دی او که نه. دا هم سمه ده، چې یو مجتهد، له نورو مجتهدینو تقلید وکړي. نو په دغه حالت او دغه مساله کې بیا همدا مجتهد، مقلد دی. له همدې لامله په یوه شرعي حکم کې مقلد، کله مجتهد دی او کله هم نامجتهد.
۳ـ مجتهد هغه دی، چې د اجتهاد اهلیت ولري. یعنې پوره په عربي پوه شي، د کتابونو په ډولونو او سنتو پوه شي، د غوره والي او تعادل له پلوه د شرعي ادلې پر کیفیت او مقایسه پوه شي، دغه راز تر ټولو مهمه دا چې له شرعیت څخه د احکامو د استنباط توان ولري. کله چې یو مجتهد په یوه خاصه موضوع کې اجتهاد وکړي، نو په همدغه موضوع کې له بل مجتهد څخه تقلید ورته روا نه دی. دغه راز د خپل اجتهاد او پرې عمل نه کول ورته روا نه دي؛ پرته له لاندې حالتونو څخه: که ورته مالومه شي، چې د اجتهاد دلیل یې کمزوری دی او د بل مجتهد دلیل ترې قوي دی. په دغه حالت کې پرې واجبه ده، هغه حکم پرېږدي، چې استنباط کړی یې دی او د هغه مجتهد پر حکم عمل وکړي، چې دلیل یې قوي دی. دغه راز په خپل پخواني حکم کې ـچې اجتهاد یې پکې کړی ـپاتې کېدل ورته حرام دي.
دغه ټول حالتونه د هغه وخت لپاره دي، چې مجتهد باالفعله اجتهاد وکړي او په یوه مساله کې یې اجتهاد نتیجه هم ورکړي. که چېرې یې په کومه برخه کې اجتهاد نه وي کړی، نو کولی شي له نورو مجتهدینو تقلید وکړي. یا هم که چېرې یوه مجتهد اجتهاد پکې کړی وي، نو بل ته فرض نه ده، چې په هغه برخه کې اجتهاد وکړي، ځکه اجتهاد فرض کفایي دی، نه فرض عین. کله چې په یوه برخه کې اجتهاد شوی، پر بل مجتهد واجب نه ده، چې اجتهاد پکې وکړي، بلکې ورته روا ده، که پخپله اجتهاد پکې کوي او که د نورو له اجتهاد څخه تقلید کوي.

یعنې دغه مجتهد د دلیل د قوت په خاطر کولی شي له خپلې رایې څخه تېر شي، که استنباط شوی حکم یې خپل وي او که د کوم بل مجتهد.

۴ـ دا د مجتهد د تقلید واقعیت دی. غیر مجتهد په دوه ډوله دی: متبع مقلد او عامي مقلد. له یوه مذهب څخه بل ته د انتقال پر مهال شروطونه شته. په ټولو حالتونو کې، د هر چا لپاره هغه که متبع مقلد وي، که عامي، له یوه مذهب څخه بل ته تګ د انسان د خوښې، نفسي غوښتنو او اساني په خاطر نه دي، بلکې د شرعي غوره والي په خاطر ترسره کېږي او سم دي.

متبع مقلد هغه دی، چې په ځينو معتبرو شرعي علومو پوه شي، لکه:

الف: په دومره کچه په عربي پوه شي، چې مفهوم ولېږدولی شي، قرانکریم په عربي ژبه ولوستلی شي، احادیث په عربي ولوستلی شي او په عربي مفهوم یې پوه شي، موخه دا نه ده چې د احادیثو د هرې کلمې په مانا دې پوه شي، بلکې موخه دا ده چې د دې توان ولري، څو د یوې عربي کلمې ځواب ولټول او ورکړای شي.
ب ـ  د صحیح، حسن او کمزورو احادیثو په تواتر پوه شي. که مدلول د ژباړې له لارې هم وي باید پرې پوه شي. بل دا چې د صحیح احادیثو  په کتابونو پوه شي. مثلاً: کله چې په مسلم او بخاري کې حدیث وویني، پرې پوه شي، چې صحیح دی. دغه راز په ترمذي کې یې حدیث ولوست او ترمذي هغه حدیث حسن وګاڼه، نو باید پر مدلول یې پوه شي. په دغه ډول د صحیح، حسن او کمزورو احادیثو په مانا پوه هم شي.
متبع مقلد په هغه وخت کې کولی شي له یوه مذهب څخه بل ته واوړي، چې د خپلې رایې په دلیل پوه شي. دغه راز له هغه حکم څخه چې په دلیل یې نه پوهېږي، د هغه حکم پیروي ورته بهتره ده، چې په دلیل یې پوهېږي. باید د هغه مذهب پیروي وکړي، چې په دلیل یې پوهېږي او همدارنګه هغه مذهب باید پرېږدي، چې په دلیل یې نه پوهېږي. په دې مانا چې متبع مقلد د غوره والي رایه مني. دا حالت د متبع مقلد لپاره دی، چې د دلیل پوهېدو په خاطر د هغه حکم پیروي کوي، چې په دلیل یې پوهېږي.

عامي مقلد هغه چاته ویل کېږي، چې په معتبرو شرعي علومو او عربي پوه نه شي. دغه راز د قران او سنتو په دلیل هم ونه پوهېږي، په هغه ډول د الله سبحانه وتعالی عبادت کوي، چې په کوم مذهب کې یې شیخ ورته وایي او دا ډول مقلد نه شي کولی په کومه مساله کې له یوه مذهب څخه بل ته واوړي؛ خو د یوه غوره والي پر بنسټ کولی شي، چې د تقوا پر اساس حسن معامله ورسره ولري.
مثلاً: د شافعي مذهب په طریقه لمونځ کوي، خو د یادو مواردو په مراعاتولو سره بل مذهب غوره کوي. یعنې له یوه داسې کس سره معرفت پیداکوي، چې د امام ابوحنیفه په مذهب لمونځ کوي او له پخواني کس، چې ورسره پېژندل یې او د بل مذهب پیروان و، ډېره تقوا لري، وروسته د هغه په پوهه باور کوي او په درسونو کې یې ګډون کوي، وروسته له دومره باور او د غوره والي لپاره کولی شي لمونځ د امام ابوحنیفه په مذهب وکړي.
عامي مقلد په هغه صورت کې له یوه مذهب څخه بل ته تلای شي، چې معیار او غوره والی پکې تقوا، عدالت او علم وي او په دغو معیارونو یې باور پیداکړي.
۵ـ دغه ټول حالتونه په هغه حالت کې سم دي، چې یو شخص خپل اعمال د یوه مذهب په طریقه ترسره کوي او غواړي خپل مذهب بدل کړي. د مذهب بدلولو لپاره شرعي توجیې ته اړتیا ده، یعنې کله چې له داسې یوه مجتهد سره معرفت پیداکړي، چې له اوسني مجتهد څخه یې دلیل قوي دی، تر اوسني مجتهد یې باور ورباندې زیات شو، نو کولی شي چې خپل مذهب بدل کړي. خو که چېرې یو څوک په یوه مذهب هم نه وي، نو کولی شي چې د خپل ځان لپاره مذهب خوښ کړي او تقلید یې وکړي.
هغه څه چې پورته ذکر شول، د هغو کسانو په اړه وو، چې په عربي نه پوهېږي او ځان متبع مقلد بولي، هغوی د دلایلو ژباړه لوستې او له یوه مذهب څخه بل ته اوړي، چې د دوی واقعیت د متبع مقلد نه دی. ځکه یوازې ژباړه کفایت نه کوي، چې دوی له یوه مذهب څخه بل ته ولاړ شي، بلکې د عامي مقلد په شان غوره والي ته اړتیا ده، چې په پوره باور سره عربي زده کړي او دلیل په عربي ولولی او تشریح یې کړي او په دې باوري شي، چې دا مذهب تر دا بل غوره دی. کله یې چې پخپله پوهه باور پیداکړ، په دغه حالت کې له یوه مذهب څخه بل ته اوښتی شي.
یعنې هغه وروڼه چې غواړي له یوه مذهب څخه بل ته واوړي، یوازې د ژباړې له لارې نه شي کولی، باید په عربي پوه شي او په سمه توګه دلایل ولولي او باور پرې پیداکړي. دغه راز دا پرې واجب ده، چې د غوره والي ټکي ورسره وي. لکه: عامي مقلد له ژباړې په پورته درجه کې وي. د دغې مسالې په اړه زما نظر دا ډول دی او الله سبحانه وتعالی خورا پوه او حاکم دی.

ستاسو ورور عطا بن خلیل ابوالرشته

ژباړن: حبیب الله حبیب

د مطلب ادامه...
Subscribe to this RSS feed

اسلامي خاورې

اسلامي خاورې

غربي هېوادونه

ټول لینکونه

د پاڼې برخې